بسم الله الرحمن الرحیم

بزرگترین عید مسلمانان، “عیدُاللهِ‌ الاکبر”، عید سعید غدیر خم بر عموم مردم بویژه خانواده بزرگ توسعه نیشکر تبریک و تهنیت باد.

غدیر، یک رخداد تاریخی صرف یا تنها یک گذرگاه جغرافیایی نیست، بلکه یک سرفصل اعتقادی است که درون مایه همه طاعت‌ها از آن منشأ می‌گیرد. به منظور آشنایی بیشتر با این واقعه بزرگ تاریخ اسلام، نکاتی درباره واقعه غدیر و ضرورت شناخت این روز در زیر آورده می شود:

موقعیت جغرافیایی غدیر خم

در راه مکه تا مدینه، در ۲۰۰ کیلومتری مکه و ۳۰۰ کیلومتری مدینه، برکه‌ی آبی به نام «خُم» وجود داشت که با عنوان «غدیرخُم» شناخته می‌شد. در این ناحیه، پیامبر اسلام (ص) در ۱۸ ذی الحجه سال ۱۰ قمری، علی بن ابیطالب (ع) را “ولی” مومنان اعلام کرد. سالروز این واقعه مهم را عید غدیر می نامند.

اهمیت واقعه غدیر

واقعه غدیر از ابعاد مختلف و از جهات متفاوت، دارای درخشندگی و اهمیت خاصی در تاریخ اسلام است. اهمیت واقعه غدیر به اندازه اهمیت اسلام است، چرا که در این روز آیه‌ای بر نبی مکرم اسلام (ص) نازل شد که در صورت عدم اعلان وصایت و خلافت امیرالمومنین (ع)، هدف رسالت پیامبری نقض می‌شد: يا أَيُّهَا الرَّسولُ بَلِّغ ما أُنزِلَ إِلَيكَ مِن رَبِّكَ وَ إِن لَم تَفعَل فَما بَلَّغتَ رِسالَتَهُ وَاللَّهُ يَعصِمُكَ مِنَ النّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا يَهدِي القَومَ الكافِرينَ.
( ای پیامبر آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده است، کاملاً به مردم برسان و اگر نرسانی، رسالت او را انجام نداده‌ای…)

حضرت محمد صلی الله علیه و آله که ۲۳ سال در راه اعتلای کلمه توحید و تبلیغ اسلام تلاش کرد و از سوی کفار مورد شکنجه‌ها و آزار و اذیت‌ها در مکه قرار گرفت و بعد از هجرت نیز در راه اسلام و اعتلای آن جنگ های زیادی نمود، اما خداوند متعال به همین پیامبر دستور می دهد اگر پیام “جانشینی امیرالمومنین” را ابلاغ ننماید رسالتش ناتمام می‌ماند. به عبارت دیگر، در صورت عدم اعلان جانشینی، مثل این بود که پیامبر اکرم (ص) هیچ اقدامی انجام نداده است.

درس هایی از واقعه غدیر خم :

۱- انتصاب الهی

حادثه غدیر به روشنی نشان داد که امر وصایت و خلافت یعنی جانشینی رسول خدا (ص) نیز مانند رسالت و نبوت پیامبر ، انتصاب الهی است که از جانب خداوند متعال تعیین گردیده است.

در روایتی آمده است: رئیس قبیله عامر بن صعده
به پیامبر گفت که اگر ما از تو پیروی کردیم و تو پیروز شدی و مکتبت برقرار شد آیا پس از خود، کار را به ما وا می‌گذاری و رهبری مردم بر عهده ما می‌شود ؟ پیامبر فرمودند: ” اِنَّ الاَمْرَ اِلَی الله یَضَعَهُ حَیْثَ یَشَاءُ”.‌ ( کار دین به دست خداست. او خود در هر جا بخواهد قرار می دهد و به هر کس بخواهد می سپارد)

۲- ولایت الهی و مدیریت علوی

مهمترین‌ و اساسی‌ترین مسئله هر ملتی، مسئله حکومت و مدیریت جامعه است. هر یک از جوامع به شکلی آن را حل کرده‌اند ولی غالبا ناتمام، آسیب پذیر، بلکه زیان آور نیز بوده است.

واقعه غدیر به صورت عینی نشان داد که حاکمیت و سرپرستی جامعه متعلق به خداوند متعال است و هیچ کس حق ندارد که امور انسان‌های دیگر را به عهده بگیرد. خداوند متعال این حق را به برخی از بندگان و اولیای خاص خود می دهد و به یقین رسول خدا (ص) دارای این ولایت بود. به همین دلیل در رویداد خاص و باشکوه، ولایت خود را به حضرت علی (ع) تفویض نمود تا پس از پیامبر (ص) مدیریت و رهبری جهان اسلام را به دست بگیرد.

باتوجه به مفهوم “ولایت” در حدیث غدیر و با بهره‌گیری از روایات اهل سنت، ثابت می شود که کلمه “مولی” در حدیث غدیر، درست به همان معنا که در آیه شریفه قرآن ” «النَّبِیُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ” آمده است ، مسئله جانشینی پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله نیز از همان آغاز اسلام مطرح بوده است.

در پی نزول آیه ” «وأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ” (خویشاوندان نزدیکت را انذار ده) پیامبر اکرم

در اجتماع فرزندان عبدالمطلب پس از اظهار و ابراز دعوت اسلام فرمود: یا بَنِی عَبْدِالْمُطَّلِبِ اِنِّی وَاللَّهِ مَا اَعْلَمُ شَابّاً فِی الْعَرَبِ جَاءَ قَوْمَهُ بِاَفْضَلَ مِمَّا جِئْتُکُمْ بِهِ اِنِّی قَدْ جِئْتُکُمْ بِخَیرِ الدُّنْیا وَالْآخِرَةِ وَ قَدْ اَمَرَنِی اللَّهُ تَعَالَی اَنْ اَدْعُوَکُمْ اِلَیهِ فَاَیکُمْ یؤَازِرُنِی عَلَی هَذا الْاَمْرِ عَلَی اَنْ یکُونَ اَخِی وَ خَلِیفَتِی فِیکُم؟ (ای فرزندان عبدالمطلب! به خدا قسم در میان عرب، جوانی را سراغ ندارم که چیزی بهتر از آنچه من برای شما آورده ام، برای قومش آورده باشد. من خیر دنیا و آخرت را برای شما آورده ام. خدا به من فرمان داده است تا شما را به سوی او فرا خوانم، اکنون کدام یک از شما مرا یاری می کند تا برادر من و وصی و جانشین من در میان شما باشد؟

در این میان علی علیه السلام که کم‌سالترین آنان بود پاسخ داد: “أنا يا نبي الله أكون وزيرك عليه” (ای پیامبر خدا، من در این «امر» وزیر و یاور تو خواهم بود)

پیامبر صلی الله علیه و آله نیز دست بر دوش آن حضرت نهاد و فرمود: ” اِنَّ هَذَا اَخِی وَ وَصِیی وَ خَلِیفَتِی فِیکُمْ فَاسْمَعُوا لَهُ وَاَطِیعُوا” (این برادر، وصی و جانشین من در میان شماست. سخن او را بشنوید و از او اطاعت کنید).

۳- ولایت علی (ع) مظهر اکمال دین است

آیات مرتبط با اکمال دین، اهمیت و ضرورت امر ولایت را در پی دارد؛ همان امری که دین با آن کامل می شود: ” اليَومَ أَكمَلتُ لَكُم دينَكُم وَأَتمَمتُ عَلَيكُم نِعمَتي وَرَضيتُ لَكُمُ الإِسلامَ دينًا” ( امروز، دین شما را کامل کردم؛ و نعمت خود را بر شما تمام نمودم)

غدیر از نگاه مقام معظم رهبری

مسئله‌ی امامت و مسئله‌ی ولایت و زنده نگهداشتن غدیر، به یک معنا زنده نگهداشتن اسلام است. آن کسانی که سعی کردند اسلام را از مسائل اجتماعی و از مسائل سیاسی برکنار بدارند و آن را منحصر به مسایل شخصی و مسایل خصوصی زندگی افراد و در واقع نگاه سکولار به اسلام داشته باشند، جوابشان مسئله غدیر است.
( بخشی از بیانات مقام معظم رهبری)

وظایف و اعمال ما در عید غدیر

۱- تحکیم بیعت با ولایت
۲- تبریک گفتن به یکدیگر
۳- آراستن و پوشیدن لباس نو و خوشبو کردن
۴-اطعام دادن
۵- دعا، روزه و عبادت
۶- افطاری دادن
۷- پیمان اخوت و برادری
۸- صله رحم و دیدار با مومنان و سادات
۹-غسل کردن
۱۰-ذکر صلوات
۱۱-خواندن دعای ندبه
۱۲-احسان و انفاق